දක්ෂ නායකයෙකු සතු විය යුතු අනාගත දැක්ම හා කුසලතා..

 

ඔබ කොතරම් වෙහෙස වී පාඩම් කළත් විභාග ශාලාවේදී සියල්ල අමතක වනවාද? නැතහොත් ආයතනයක කළමනාකරුවෙකු ලෙස සේවකයන් ලවා කාර්යක්ෂමව වැඩක් කරවා ගැනීම ඔබට හිසරදයක් වී තිබේද? බොහෝ දෙනෙකු සිතන්නේ නායකත්වය යනු 'රජ පුතුන්ට' මෙන් උපතින්ම උරුම වන දායාදයක් බවයි. නමුත් සැබෑ නායකත්වය සහ සාර්ථක ඉගෙනීම යනු නිවැරදි මනෝවිද්‍යාත්මක ප්‍රවේශයන් සහ අත්දැකීම් මත ගොඩනගාගත යුතු කුසලතාවන්ය. කළමනාකරණ උපදේශකයෙකු ලෙස, ඔබගේ වෘත්තීය සහ පෞද්ගලික ජීවිතයේ හැරවුම් ලක්ෂ්‍යය විය හැකි වැදගත් රහස් 5ක් පිළිබඳව නවතම දෘෂ්ටිකෝණයකින් අප විමසා බලමු.

1. මතක තබා ගැනීමේ කලාව: නිකම්ම කියවනවාට වඩා 'Recall' කිරීමේ මානසික ව්‍යායාමය

බොහෝ දෙනෙක් සිදු කරන මූලික වැරැද්දක් වන්නේ කිසියම් කරුණක් මතක තබා ගැනීමට එය නැවත නැවත කියවීමයි (Passive Reading). නමුත් සැබෑ මතකය තැන්පත් වන්නේ කියවීමෙන් නොව, කියවූ දේ නැවත මතක් කිරීමට උත්සාහ කිරීමේ 'මානසික ව්‍යායාමය' (Active Recall) හරහාය.

ඕනෑම පාඩමක් හෝ වාර්තාවක් කියවීමේදී එහි ඇති 'ඉගෙනුම් අරමුණු' (Learning Outcomes) පමණක් කුඩා කොළයක ලියාගන්න. පසුව මූලාශ්‍රය වසා දමා, එම අරමුණු දෙස බලමින් කරුණු නැවත මතක් කිරීමට හෝ 'පසක් කිරීමට' උත්සාහ කරන්න. මෙහිදී ඇති වන මානසික පීඩනය ඔබේ ස්නායු පද්ධතිය එම තොරතුර වඩාත් තදින් ග්‍රහණය කර ගැනීමට පොළඹවයි.

"මෙන්න මේ කරුණු ටික පොඩි කොළයක ලියාගෙන නැවත පසක් කිරීමෙන් (Recall) විතරයි ඔබට කරුණු මතක තබා ගන්න පුළුවන්. එහෙම නැතුව නිකම් කියවලා පාඩම් කළාට ඒක මතක හිටින්නේ නැහැ."

2. අභ්‍යන්තර අභිප්‍රේරණය (Intrinsic Motivation): ඩොලරයට වඩා වටිනා 'කැමැත්ත'

මිනිස් චර්යාවන් පාලනය කරන අභිප්‍රේරණය ප්‍රධාන වශයෙන් කොටස් දෙකකි. යම් පර්යේෂණයකදී දරුවන්ට පොත් කියවීම වෙනුවෙන් ඩොලරයක් බැගින් ගෙවන ලදී (Extrinsic/බාහිර). එහිදී ඔවුන් පොත් කියවීමට පෙළඹුණේ සල්ලි ලැබෙන නිසා මිස පොත් කියවීමට ඇති ආශාව නිසා නොවේ. බාහිර සාධක (මුදල්, දඬුවම්) ඉවත් වූ සැණින් එම ක්‍රියාවලිය ද නතර වේ.

නායකයෙකු ලෙස ඔබ සේවකයන් තුළ ඇති කළ යුත්තේ බිය නොව, එම කාර්යය කිරීමට ඇති ස්වයං කැමැත්ත හෙවත් අභ්‍යන්තර අභිප්‍රේරණයයි. යම් සේවකයෙකු තමා කරන කාර්යයට ආශා කරන්නේ නම්, ඔහු බාහිර අධීක්ෂණයකින් තොරව වුවද උපරිම දායකත්වය ලබා දෙයි. සැබෑ සාර්ථකත්වය රඳා පවතින්නේ බාහිර බලපෑම මත නොව, පුද්ගලයා තුළ ඇති වන එම 'ඉන්ටරස්ට්' එක හෙවත් අභ්‍යන්තර උනන්දුව මතය.

3. කළමනාකරුවෙකු සහ නායකයෙකු අතර ඇති සැබෑ වෙනස

බොහෝ දෙනෙකු කළමනාකරු (Manager) සහ නායකයා (Leader) යන භූමිකාවන් පටලවා ගත්තද, මේ දෙකෙහි පැහැදිලි කාර්යභාරයන් දෙකක් ඇත:

• කළමනාකරු: ඔහු පවතින සම්පත් පාලනය කරමින්, එදිනෙදා ක්‍රියාවලීන් (Operations) නිවැරදිව පවත්වාගෙන යයි. ඔහු පවතින තත්ත්වය (Status Quo) ඒ ආකාරයෙන්ම පවත්වාගෙන යාමට වෙහෙසෙයි.
• නායකයා: ඔහු අනාගතය දකියි (Vision). පවතින තත්ත්වය වෙනස් කරමින් ඊළඟ පියවර (Next Step) කරා කණ්ඩායම මෙහෙයවයි. ඔහු මිනිසුන්ට ආදර්ශයක් වෙමින් ඔවුන් තුළ පරිවර්තනයක් (Transformation) ඇති කරයි.

පරිපූර්ණ කළමනාකරණයක් ඇති ආයතනයක අධ්‍යක්ෂවරයා භෞතිකව නොසිටියද, සකස් කර ඇති පද්ධතිය (Process) නිසා වැඩ කටයුතු නිසි පරිදි සිදුවේ. එහෙත් එම පද්ධතියෙන් ඔබ්බට ගොස් ආයතනය අලුත් මාවතකට ගෙන යා හැක්කේ නායකත්වයට පමණි.

4. බලය (Power) වෙනුවට බලපෑම (Influence): ප්‍රතිරෝධය ජය ගන්නා නායකත්වය

නායකත්වය යනු තනතුරකින් ලැබෙන බලය (Power) පාවිච්චි කර මිනිසුන්ව බිය ගැන්වීම නොවේ. එය අන් අයගේ සිත් දිනාගනිමින් ඔවුන්ගේ හැසිරීම කෙරෙහි කරන බලපෑමකි (Influence). බොහෝ දෙනෙක් සිතන්නේ පාලනය කළ නොහැකි වූ විට "කෙවිට පාවිච්චි කිරීම" (නීතියෙන් පාලනය කිරීම) විසඳුම කියාය. නමුත් එය අවසාන විකල්පය පමණි.

නායකයෙකු සැමට සාධාරණ විය යුත්තේ ඇයි? මන්ද, ආයතනයක පහළම මට්ටමේ සේවකයෙකුට වුවද නායකත්වයේ අඩුව නිසා සියුම් ලෙස ප්‍රතිරෝධය (Resistance) දැක්විය හැකි බැවිනි. ඔහුට ආයතනයේ කීර්තිනාමයට (Reputation) හානි කළ හැකිය, නැතහොත් සේවයට වාර්තා නොකර සිටිය හැකිය. බලහත්කාරයෙන් වැඩ කරන සේවකයා නායකයා නැති තැන වැඩ අතපසු කරන අතර, නායකයා කෙරෙහි ඇති ගෞරවය නිසා වැඩ කරන සේවකයා සැමවිටම අවංකව දායකත්වය ලබා දෙයි.

5. නව ලෝකයේ අභියෝගය: තාක්ෂණය ඔබව පාලනය කරන ආකාරය (The "New World")

අද අප ජීවත් වන්නේ දත්ත (Data) මගින් මිනිසාගේ පෞද්ගලිකත්වය සහ තේරීම් පාලනය කරන බියජනක ලෝකයකය. උදාහරණයක් ලෙස, ඔබ පීසා එකක් ඇණවුම් කිරීමට උත්සාහ කරන විට, තාක්ෂණික පද්ධති මගින් ඔබගේ වෛද්‍ය වාර්තා සහ බැංකු ගිණුම් විස්තර පරීක්ෂා කර ඔබ ඇණවුම් කළ යුතු දේ පද්ධතිය විසින්ම තීරණය කරන තත්ත්වයට ලෝකය පත්ව ඇත.

නවීන තාක්ෂණය යනු ඔබේ පෞද්ගලික තොරතුරු අනාවරණය කරන "වනබල්" (Vulnerable) අවකාශයකි. එබැවින් නූතන නායකයෙකුට තාක්ෂණික සාක්ෂරතාවය (Tech Awareness) අත්‍යවශ්‍ය වේ. තාක්ෂණය ඔබව පාලනය කිරීමට ඉඩ නොදී, එය මිනිසුන්ව වඩාත් හොඳින් අවබෝධ කර ගැනීමටත්, කණ්ඩායම ආරක්ෂා කර ගැනීමටත් මෙවලමක් ලෙස භාවිතා කිරීමට නායකයා දක්ෂ විය යුතුය.

"Welcome to the new world. අලුත් ලෝකය මෙතැනයි. ඔබ මේ ගැන අවබෝධ කර නොගන්නේ නම්, තාක්ෂණය විසින් ඔබව පාලනය කරනු ඇත."

සමාප්තිය: අනාගතයට පියවරක්

නායකත්වය යනු උපතින්ම රැගෙන එන, වෙනස් කළ නොහැකි දෙයක් නොවේ. 'රජ පුතුන්' නායකයන් ලෙස උපදින බවට වූ මිථ්‍යාව අදට වලංගු නැත. සැබෑ නායකයෙකු නිර්මාණය වන්නේ වැරදි කරමින්, ඒවායින් ඉගෙන ගනිමින් සහ අඛණ්ඩව ස්වයං සංවර්ධනයේ යෙදීමෙනි. සාර්ථක නායකයෙකු වීමට නම් ඔබ සතු සහතික පත්‍ර (Qualifications) වලට වඩා ඔබේ මෘදු කුසලතා (Soft Skills) සහ නිවැරදි ආකල්ප ප්‍රබල විය යුතුය.

අනාගතයේ ඔබව පුදුම කරවන සාර්ථකත්වයක් අත්කර ගැනීමට නම්, අද සිටම ඔබගේ ඉගෙනීමේ රටාව සහ අන් අයව මෙහෙයවන ආකාරය වෙනස් කිරීමට උත්සාහ කරන්න.

අවසාන වශයෙන් ඔබෙන්ම මෙසේ ප්‍රශ්න කරන්න: "ඔබ අද දවසේ අන් අයව පාලනය කිරීමට උත්සාහ කරන්නේ බලයෙන්ද, නැතහොත් ඔබ තුළ ඇති දක්ෂතාවයෙන් සහ ආදර්ශයෙන් කරන බලපෑමෙන්ද?"

මේ පිළිබඳ තවත් තොරතුරු දැන ගැනීමට පහත වීඩියෝව නරබන්න