අපේ සමාජය ගැන ඉතිහාසයෙන් උකහා ගත හැකි ප්‍රබල පාඩම්..

අපි කවුද? කොහේ සිට කොතැනටද?

සමාජ ඉතිහාසය හැදෑරීම යනු හුදෙක් අතීතයේ සිදු වූ සිදුවීම් හෝ වර්ෂයන් සමුදායක් මතක තබා ගැනීමක් නොවේ. එය අපගේ අනන්‍යතාවය සොයා යන විද්‍යාත්මක ගවේෂණයකි. අප අද භුක්ති විඳින සිරිත් විරිත්, භාෂාව සහ ආගමික වටපිටාව යනු හදිසියේ අහසින් පාත් වූ "ඕපපාතික" දේවල් නොව, වසර දහස් ගණනක පරිණාමයේ ප්‍රතිඵල වේ.

ශ්‍රී ලංකාව යනු විවිධත්වයෙන් පිරි රාජ්‍යයකි. අපේ රට තුළ ප්‍රධාන ජන කොටස්වලට අමතරව ආසන්න වශයෙන් ජන වර්ග 21ක් පමණ ජීවත් වන බව සමාජ විද්‍යාත්මකව හඳුනාගෙන ඇත. මෙම විවිධත්වය තුළ "අප පැමිණියේ කොහේ සිටද සහ අප යන්නේ කොතැනටද" යන්න තේරුම් ගැනීමට ඇති එකම විද්‍යාත්මක මාවත සමාජ ඉතිහාසයයි. එය වර්තමානය සහ අතීතය අතර පවතින අඛණ්ඩ සම්බන්ධතාවය වටහා ගැනීමට අපට උපකාරී වන ප්‍රබල පාලමකි.

2. සමාජයක් යනු මිනිසුන්ගේ හුදු එකතුවක්ම නොවේ

බොහෝ දෙනා සිතන්නේ මිනිසුන් පිරිසක් එක තැනක සිටීම "සමාජයක්" ලෙසයි. උදාහරණයක් ලෙස, බස් නැවතුම්පොළක බස් රථයක් එනතුරු බලා සිටින පිරිසක් ගනිමු. ඔවුන්ට පොදු අරමුණක් තිබුණද, එය සමාජයක් නොව හුදෙක් එක් රැස් වූ කණ්ඩායමක් පමණි.

සැබෑ සමාජයක් යනු ඊට වඩා සංකීර්ණ ව්‍යුහයකි. ඔගස්ට කොම්ට් (Auguste Comte) පෙන්වා දෙන පරිදි, සමාජයක් යනු එකිනෙකා මත යැපෙන (Interdependence), ක්‍රියාකාරී පද්ධතියකි. එමිල් ඩර්කයිම් (Emile Durkheim) මෙය හඳුන්වන්නේ පුද්ගලයා පාලනය කරන "සාමූහික විඤ්ඤාණයක්" (Collective Consciousness) සහිත ව්‍යුහයක් ලෙසයි.

මෙහිදී සමාජ ස්ථරායනය (Social Stratification) යන්න තේරුම් ගැනීම වැදගත්ය. උදාහරණයක් ලෙස, මහනුවර රාජධාරී සමයේ කුල 18ක් පැවති අතර ඒවා වෘත්තීය සහ සමාජීය කාර්යභාරයන් මත පදනම් විය. පසුකාලීනව බ්‍රිතාන්‍යයන්ගේ "බෙදා පාලනය කිරීමේ" (Divide and Rule) උපක්‍රම නිසා මෙම ස්ථරායනයන් තවදුරටත් තීව්‍ර වූ අතර, එය අදටත් අපේ සමාජ දේශපාලනික ව්‍යුහය තුළ නොමැකෙන කැළලක්ව පවතී.

3. බුලත් අත සහ වයින් වීදුරුව: සංස්කෘතියේ සැඟවුණු ගැඹුර

සංස්කෘතිය යනු මතුපිටින් පෙනෙන දෙයට වඩා ගැඹුරු, අතින් ඇල්ලිය නොහැකි හැඟීම් සමුදායකි. ශ්‍රී ලාංකිකයෙකුට 'බුලත් අතක්' දැකීමෙන් ගෞරවය, මංගල චාරිත්‍ර හෝ අවුරුදු උත්සවය වැනි ගැඹුරු හැඟීම් සමුදායක් අවදි වේ. මෙය අපේ සංස්කෘතික උරුමයෙන් ලැබෙන අභ්‍යන්තරික බලවේගයකි.

නමුත් විදේශිකයෙකුට එය හුදෙක් ගසක කොළ කිහිපයක් පමණි. එමෙන්ම, යුරෝපීය සමාජයක 'වයින් වීදුරුව' යනු ඔවුන්ගේ ආගමික සහ සමාජීය ජීවිතයට බද්ධ වූ සංකේතයකි. අපට එය මත්පැන් වීදුරුවක් පමණක් වුවද, ඔවුන්ට එය ප්‍රජා සහජීවනයේ හෝ ආගමික වතාවත්වල කොටසකි. මෙයින් පැහැදිලි වන්නේ සංස්කෘතිය යනු සමාජයක අභ්‍යන්තරික බැඳීම තීරණය කරන සාධකය බවයි.

4. ගැටුම්: සමාජ පරිවර්තනයක අත්‍යාවශ්‍ය බලවේගයක්ද?

සමාජයක පැවැත්මට අන්‍යෝන්‍ය යැපීම (Interdependence) අත්‍යාවශ්‍ය වේ. සියලු දෙනාම එකම වෘත්තියක හෝ මතයක සිටියහොත් සමාජය ඉදිරියට යන්නේ නැත. වෛද්‍යවරුන්, ගොවීන් සහ කම්කරුවන් අතර පවතින වෘත්තීය විවිධත්වය සමාජයේ සමබරතාවය රකියි.

සම්පත් හෝ මතවාද පිළිබඳ ඇති වන ගැටුම් පවා සමාජ පරිවර්තනයකට මඟ පාදයි. ප්‍රංශ විප්ලවය හරහා පරම ආධිපත්‍යයට එරෙහිව නැගුණු ගැටුම් අවසානයේ 'නිදහස' සහ 'සමානාත්මතාවය' වැනි නව ලෝක වටිනාකම් බිහි කළේය. ශ්‍රී ලංකාවේ තිස් වසරක යුද්ධය වැනි අමිහිරි අත්දැකීම්වලින් පසු අප දැන් උත්සාහ කරමින් සිටින්නේ 'ජාතික සමගිය' නමැති නව සමාජ පරිවර්තනය අත්පත් කර ගැනීමටයි. ගැටුම් යනු විනාශයට මෙන්ම, පැරණි වැරදි ක්‍රමවේද වෙනස් කර නව මාවතකට අවතීර්ණ වීමට ඇති උත්තේජකයකි.

5. ඉතිහාසය නැවත සිදුවීම වැළැක්වීම: කොඩිය සහ භාෂාවෙන් උගත් පාඩම්

ඉතිහාසය ඉගෙනීමේ වැදගත්ම ප්‍රායෝගික අරමුණ වන්නේ අතීත වැරදිවලින් පාඩම් ඉගෙන ගෙන ඒවා නැවත සිදුවීම වැළැක්වීමයි.

"සමාජ ඉතිහාසය ඉගෙනීමේ ප්‍රධාන අරමුණක් වන්නේ ඉතිහාසය නැවත නැවත සිදුවීම වැළැක්වීමයි."

ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය දෙස බලන කල, සංකේත සහ තීරණ සමාජය බෙදා වෙන් කළ ආකාරය අපට දැකගත හැකිය:

• සූර්ය ලාංඡනය සහ ජාතික කොඩිය: නිදහස ලබන සමයේ සියලු ජනවර්ගවලට එකඟ විය හැකි 'සූර්ය ලාංඡනය' (Sun Symbol) ජාතික කොඩිය සඳහා යෝජනා විය. එය හින්දු සහ බෞද්ධ සංස්කෘතීන් දෙකටම පොදු වූවකි. එහෙත් එය ප්‍රතික්ෂේප කර 'සිංහ සලකුණ' පමණක් ප්‍රමුඛ කිරීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, ඊට ප්‍රතිවිරෝධයක් ලෙස 'කොටි ලාංඡනය' බිහිවීමට අවශ්‍ය මානසික පසුබිම සැකසිනි.
• 1931 සර්වජන ඡන්ද බලය: එකල සිටි ප්‍රභූ නායකයන් "නූගත් ජනතාවට" ඡන්ද බලය දීම ගැන සැක කළහ. එහෙත් ඒ.ඊ. ගුණසිංහ වැනි නායකයන් එය දුප්පත් ජනතාවට තම අයිතීන් දිනා ගැනීමට ඇති "අවියක්" ලෙස දුටහ. අදටත් අපේ රටේ ඡන්දදායකයා එම අවිය නිවැරදිව පාවිච්චි කරනවාද නැතිනම් තවමත් චිත්තවේගවලට වහල් වී සිටිනවාද යන්න ප්‍රශ්නාර්ථයකි.
• භාෂා ප්‍රතිපත්තිය: එක් භාෂාවක් පමණක් රජයේ භාෂාව කිරීමෙන් ඇති වූ සමාජීය දුරස්ථභාවය, දශක ගණනාවක ලේ වැගිරීම්වලට මුල පිරූ ආකාරය අප කිසිදා අමතක නොකළ යුතුය.

6. සමාජ පාලනය සහ ආයතනවල වගකීම

සමාජයක් අවුල් සහගත නොවී පවත්වා ගනු ලබන්නේ ප්‍රධාන ආයතන පහක් හරහා සිදුවන සමාජානුයෝජනය (Socialization) මගිනි:

1. පවුල: පුද්ගලයෙකු මුලින්ම සමාජගත වන මූලිකම ඒකකයයි.
2. අධ්‍යාපනය: දැනුම මෙන්ම සමාජ සාරධර්ම පරම්පරා අතර බෙදා හරියි.
3. ආගම: සදාචාරාත්මක නීති පද්ධතියක් හරහා පුද්ගල හැසිරීම් පාලනය කරයි.
4. ආර්ථිකය: රැකියා සහ ජීවනෝපායන් හරහා මිනිසුන් එකිනෙකා මත රඳවා තබයි.
5. දේශපාලනය: නීතිය සහ බලය හරහා සමාජයේ ස්ථාවරත්වය තහවුරු කරයි.

නීතියට අමතරව සිරිත් විරිත් සහ ආගමික විශ්වාසයන් මගින් පුද්ගලයා ස්වයං පාලනයකට ලක් කිරීම සමාජයක පැවැත්මට ඉතා වැදගත් වේ.

7. අවසානය: අනාගතය දෙස බැලීමක්

ඉතිහාසය යනු වර්තමානයට සහ අනාගතයට සම්බන්ධ කරන පාලමකි. උගත් පුරවැසියන් ලෙස අපගේ වගකීම වන්නේ හුදෙක් හැඟීම්වලට වහල් නොවී, තාර්කිකව කරුණු විශ්ලේෂණය කිරීමයි. අතීතයේ සිදු වූ ජාතිවාදී හෝ කුලවාදී බෙදීම්වලින් පාඩම් උගෙන, ජන වර්ග 21කටම සාධාරණය ඉටු වන ජාතික සමගියක් ගොඩනැගීමට අප ක්‍රියා කළ යුතුය.

සමාජ මාධ්‍ය හරහා අද සිදුවන ඇතැම් මතවාදී ගැටුම් දෙස බලන විට, අප අතීතයෙන් පාඩම් ඉගෙන ගෙන ඇති දැයි සැකයක් මතුවේ. අතීතය වෙනස් කළ නොහැකි වුවද, අනාගතය අපට අවශ්‍ය ලෙස නිර්මාණය කළ හැකිය.

සිතන්නට යමක්: අප අතීතයේ සිදු වූ වැරදිවලින් සැබවින්ම පාඩම් ඉගෙන ගෙන තිබේද, නැතිනම් තවමත් එම වැරදිම නැවත කරමින් සිටිනවාද?

මේ ආදී තවත් වැදගත් තොරතුරු දැන ගැනීම සඳහා පහත වීඩියෝව නරඹන්න