ඔබ එසේ සිතනවා විය හැක. නමුත් යථාර්ථය ඊට වඩා බෙහෙවින් සංකීර්ණ සහ අපේ ඉතිහාසයේ ගැඹුරටම දිව යන්නකි. ශ්‍රී ලංකාවේ පොදු නීතිය වන රෝම-ලන්දේසි නීතියට පරිබාහිරව, තවමත් ක්‍රියාත්මක වන සුවිශේෂී නීති පද්ධතියක් පවතී. එය "උඩරට නීතිය" ලෙස හැඳින්වේ.

මෙය හුදු නීති රීති මාලාවක් පමණක් නොව, එය අපේ ඉතිහාසයේ, සංස්කෘතියේ සහ දේශපාලන උරුමයේ ජීවමාන සාක්ෂියකි. මෙම ලිපිය, ඓතිහාසික වාර්තා මත පදනම්ව, උඩරට නීතිය පිළිබඳ බොහෝ දෙනා නොදන්නා, එහි පරිණාමයේ කතාව කියන වඩාත්ම පුදුම සහගත කරුණු පහක් ඔබ වෙත ගෙන එයි.

--------------------------------------------------------------------------------

1. එය ප්‍රාදේශීය නීතියක් නොව, පුද්ගලබද්ධ නීතියකි (It's a Personal Law, Not a Regional Law)

බොහෝ දෙනා සිතන්නේ උඩරට නීතිය යනු උඩරට පළාත්වල ජීවත් වන සැමට අදාළ වන ප්‍රාදේශීය නීතියක් කියාය. පුදුමයකට මෙන්, බ්‍රිතාන්‍යයන් පවා මුල් කාලයේදී සිතුවේ එසේය. 1815 සිට 1835 දක්වා කාලය තුළ, ඔවුන් උඩරට පළාත්වල පදිංචිව සිටි සියලු දෙනාටම, ඔවුන්ගේ පරම්පරාව නොසලකා, උඩරට නීතිය ක්‍රියාත්මක කළේය. එහෙත්, මෙම ප්‍රවේශය විශාල ව්‍යාකූලත්වයක් ඇති කළේය.

මෙම ගැටලුව නිරාකරණය වූයේ නීති ඉතිහාසයේ තීරණාත්මක මොහොතකය. 1851 දී, ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ විනිසුරුවරුන් එක්ව තීරණය කළේ මෙම ප්‍රාදේශීය අර්ථකථනය වැරදි බවත්, උඩරට නීතිය උඩරැටියන්ටම පමණක් සීමා විය යුතු බවත්ය. මෙම අධිකරණමය විප්ලවය නීතියක් බවට පත් කරමින්, 1852 අංක 5 දරණ ආඥා පනත මගින් උඩරට නීතිය ප්‍රාදේශීය පදනමකින් මුදවා, එය පුද්ගල අනන්‍යතාවය මත රඳා පවතින "පුද්ගලබද්ධ නීතියක්" ලෙස ස්ථිරවම ස්ථාපිත කරන ලදී.

මෙම මූලධර්මය හුදෙක් න්‍යායක් නොව, එය අධිකරණ ශාලා තුළ ගොඩනැඟුණුවකි. විලියම් එදිරිව රොබට්සන් නඩුවේදී, උඩරට භූමියේ ජීවත් වූ පහතරට සිංහලයෙකුට මෙම නීතිය අදාළ නොවන බවට තීන්දු විය. විජේසිංහ එදිරිව විජේසිංහ නඩුවෙන්, උඩරැටියෙකු සමඟ විවාහ වීමෙන් හෝ උඩරට පදිංචි වීමෙන් කෙනෙකුගේ නීතිමය තත්ත්වය වෙනස් නොවන බව තවදුරටත් තහවුරු විය. නාරයනි එදිරිව මුතුසාමි නඩුවෙන් පැහැදිලි වූයේ උඩරට ප්‍රදේශවල වෙසෙන සංක්‍රමණික දෙමළ ජනතාවට පවා උඩරට නීතිය අදාළ නොවන බවයි.

2. එහි මූලයන් ඇත්තේ බෙදුණු ඉතිහාසයකයි (Its Roots Lie in a Divided History)

එකම සිංහල ජනතාවක් සඳහා වෙනම නීති පද්ධති දෙකක් පැවතීමට හේතුව අප රටේ බෙදුණු ඉතිහාසයේ සෘජු ප්‍රතිඵලයකි. 1505 වර්ෂයේ සිට ශ්‍රී ලංකාවේ මුහුදුබඩ පළාත් පෘතුගීසි, ලන්දේසි වැනි විදේශ බලවතුන්ගේ ආක්‍රමණවලට නිරන්තරයෙන් ලක්විය. මෙම පාලකයෝ එම ප්‍රදේශවල පැවති දේශීය නීති ඔවුන්ගේ අවශ්‍යතාවලට ගැලපෙන සේ වෙනස් කළ අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස රෝම-ලන්දේසි නීතිය මුහුදුබඩ ප්‍රදේශවල මුල් බැස ගත්තේය.

ඊට හාත්පසින්ම වෙනස් තත්ත්වයක් උඩරට පැවතුණි. උඩරට රාජධානිය 1815 දක්වාම සිය ස්වාධීනත්වය නොසැලී රැක ගත්තේය. 1815 දී බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් උඩරට යටත් කර ගත් පසුව වුවද, ඔවුන් උඩරට වැසියන්ට ඔවුන්ගේ සාම්ප්‍රදායික සිංහල නීතිය දිගටම අනුගමනය කිරීමට ඉඩ දෙන බවට ගිවිස ගත්හ. මේ ආකාරයට, එකම රටක් තුළ, එකම ජාතියක් සඳහා නීති පද්ධති දෙකක් නිර්මාණය වූ අතර, එම ඓතිහාසික බෙදීම අද දක්වාම නීතිමය වශයෙන් නොනැසී පවතී.

3. "උඩරැටියෙකු" යනු කවුද? පිළිතුර ඇත්තේ ඔබේ පරම්පරාවෙහියි (Who is a "Kandyan"? The Answer is in Your Ancestry)

උඩරට නීතිය පුද්ගලබද්ධ නීතියක් නම්, එය අදාළ වන "උඩරැටියෙකු" ලෙස සුදුසුකම් ලබන්නේ කවුරුන්ද? මෙහිදී තීරණාත්මක සාධකය වන්නේ පදිංචිය නොව, පරම්පරාවයි. මූලික නෛතික අර්ථකථනයට අනුව, උඩරැටියෙකු යනු 1815 උඩරට ගිවිසුම අත්සන් කිරීමට පෙර උඩරට පළාත්වල ස්ථිරව වාසය කළ මුතුන් මිත්තන්ගෙන් පැවත එන අයෙකි. මෙම පාරම්පරික නිර්ණායකය සපුරාලන්නේ නම්, දෙමළ හෝ මුස්ලිම් පුද්ගලයන්ට පවා උඩරට නීතියට යටත් වීමේ හැකියාවක් පවතින බව සඳහන් වේ.

කෙසේ වෙතත්, බාලසිංහම් වැනි ලේඛකයන් විසින් වඩාත් සංස්කෘතිකමය අර්ථකථනයක් ද ඉදිරිපත් කර ඇත. ඔවුන්ට අනුව, උඩරැටියන් යනු දීර්ඝ කාලයක් උඩරට නීතියෙන් පාලනය වූ ප්‍රදේශවල මුල් බැසගත්, උඩරටට ආවේණික භාෂා ශෛලියක් භාවිතා කරන සහ එම සිරිත් විරිත් පිළිපදින ප්‍රජාවකි. 1952 උඩරට විවාහ හා දික්කසාද පනතට අනුව, වර්තමාන මධ්‍යම, උතුරු මැද, සබරගමුව සහ ඌව පළාත් "උඩරට ප්‍රදේශ" ලෙස හඳුනාගෙන ඇතත්, එම ප්‍රදේශයක ජීවත් වූ පමණින් යමෙකු උඩරැටියෙකු නොවන බව පැහැදිලිවම වටහා ගත යුතුය.

4. බ්‍රිතාන්‍යයන් එය රැකගත් අතරම, රැඩිකල් ලෙස වෙනස් කළේය (The British Both Preserved It and Radically Changed It)

උඩරට නීතියේ පරිණාමය තුළ බ්‍රිතාන්‍යයන් ඉටුකළේ පරස්පර විරෝධී, එහෙත් තීරණාත්මක ද්විත්ව කාර්යභාරයකි. එක් අතකින්, ඔවුන් මෙම පැරණි නීති පද්ධතිය රැක ගත්තේය. 1815 න් පසු එය දිගටම ක්‍රියාත්මක වීමට ඉඩ හැරීම සහ ඉංග්‍රීසි ජාතිකයන් විසින්ම උඩරට නීතිය පිළිබඳ ග්‍රන්ථ සම්පාදනය කිරීම තුළින් ඔවුන් එය ලේඛනගත කොට ආරක්ෂා කිරීමට දායක විය.

අනෙක් අතට, ඔවුන් මෙම නීතියට රැඩිකල් වෙනස්කම් ද හඳුන්වා දුන්නේය. මෙහිදී සිදු වූයේ සංස්කෘතීන් දෙකක සිත්ගන්නාසුලු ගැටුමකි. උදාහරණයක් ලෙස, පවුලේ ඉඩම් හා දේපළ පවුල තුළම රඳවා ගැනීමේ සාම්ප්‍රදායික ආර්ථික උපායමාර්ගයක් වූ බහු විවාහ සහ ලේ නෑයින් අතර විවාහ, බ්‍රිතාන්‍ය වික්ටෝරියානු සදාචාරයට පටහැනි වූ බැවින් තහනම් කරන ලදී. ඊට අමතරව, ඔවුන් විසින් වහල් සේවය අහෝසි කළ අතර, උල තැබීම, පණපිටින් පිළිස්සීම, සහ අත් පා කපා දැමීම වැනි සාම්ප්‍රදායික දරුණු දඬුවම් ක්‍රම අහෝසි කර නීතිය මානුෂීය කරන ලදී. තවද, 1852 ආඥා පනත මගින් යුරෝපීයයන්, බර්ගර් සහ මුස්ලිම් ජාතිකයන් උඩරට නීතියට යටත් වීමෙන් නිශ්චිතවම බැහැර කෙරිණි.

5. එය අපරාධ නීතිය ආවරණය කරන්නේ නැත (It Does Not Cover Criminal Law)

උඩරට නීතිය යනු ජීවිතයේ සෑම අංශයක්ම ආවරණය වන සම්පූර්ණ නීති පද්ධතියක් නොවේ. එහි විෂය පථය ඉතා සීමිත වන අතර එය ප්‍රධාන වශයෙන් අදාළ වන්නේ විවාහය, දික්කසාදය, දරුකමට හදා ගැනීම සහ දේපළ බෙදීම/උරුමය වැනි නිශ්චිත සිවිල් කරුණු සඳහා පමණි.

අපරාධ නීතිය උඩරට නීතිය මගින් කිසිසේත්ම ආවරණය නොවේ. 1852 අංක 5 දරණ ආඥා පනත, උඩරට නීතිය පුද්ගලබද්ධ නීතියක් බවට පත් කළා සේම, තවත් ඓතිහාසික වෙනසක් සිදු කළේය: එනම්, මුහුදුබඩ පළාත්වල ක්‍රියාත්මක වූ අපරාධ නීතිය උඩරට පළාත් සඳහාද අදාළ කිරීමයි. මෙයින් අදහස් වන්නේ, මිනීමැරුමක්, සොරකමක් හෝ වෙනත් ඕනෑම අපරාධයක් සම්බන්ධයෙන් උඩරැටියෙකුට හෝ පහතරැටියෙකුට හෝ වේවා, ශ්‍රී ලංකාව පුරාම බලපැවැත්වෙන්නේ එකම, ඒකාබද්ධ අපරාධ නීතියක් බවයි.

--------------------------------------------------------------------------------

අවසාන වශයෙන්

උඩරට නීතිය යනු හුදු නීති මාලාවකට වඩා ගැඹුරු දෙයකි. එය ශ්‍රී ලංකාවේ ස්වාධීනත්වය, විදේශ ආක්‍රමණ සහ සංස්කෘතික සම්මුතීන්ගේ සංකීර්ණ කතාව තම පිටු අතර සඟවාගත් ජීවමාන ඓතිහාසික ලේඛනයකි. ප්‍රාදේශීය නීතියක සිට පුද්ගල අනන්‍යතාවය මත පදනම් වූ නීතියක් දක්වා එහි පරිවර්තනය, පාලකයන් වෙනස් වීමත් සමඟ එහි හරය වෙනස් වූ ආකාරය සහ එය අදටත් පවතින ආකාරය තුළින් අපට පෙන්වා දෙන්නේ, නීතිය යනු කාලයත් සමඟ පරිණාමය වන, ජාතියක ආත්මයේ කතාව පවසන දෙයක් බවයි.

නූතන ලෝකයක් තුළ, අතීතයෙන් උරුම වූ මෙවැනි සුවිශේෂී, පුද්ගලබද්ධ නීති පද්ධතියක කාර්යභාරය කුමක් විය හැකිද? ඔබේ අදහසත් comment කර්න්න, වැඩිදුර විස්තර සඳහා පහත Podcast වැඩසටහන බලන්න